Night of Science 2021

Op dinsdag 5 april 2022 vond de eerste editie van Night of Science plaats. Tijdens deze wetenschappelijke bijeenkomst stonden twee thema’s centraal: ‘Gender en gezondheid’ én ‘De magische wereld onder de microscoop’. 

Kijk de lezingen terug  ↓

Night of Science | april 2022
Thema: De fascinerende wereld onder de microscoop 


Tim Wolfs
Universitair hoofddocent

Kindergeneeskunde 


Elk kind is een verhaal van blijdschap, hoop en verdriet 

Jaarlijks worden hier meer dan 5.000 kinderen uit heel Limburg behandeld. Tim Wolfs, hoofd laboratorium Kindergeneeskunde van onderzoeksinstelling GROW (School for Oncology and Developmental Biology), weet als geen ander dat achter elk kind een verhaal van blijdschap, hoop en verdriet schuilgaat. Zijn baanbrekend onderzoek naar de effecten van behandelingen met donorcellen bij te vroeg geborenen en kinderen met een tekort aan zuurstof heeft geleid tot internationale erkenning. Maar we zijn er nog lang niet. Een slechte start in het leven heeft verstrekkende gevolgen voor de toekomst. We beginnen letterlijk aan het begin van de levensweg. 

 

Rogier Veltrop 

Cardiovasculair onderzoeker

Kan een bloedcel een hartcel worden? 

Eigenlijk zou onderzoeker Rogier Veltrop, zoals een deel van zijn familie, al zijn overleden door een zeldzame hartaandoening. Dankzij een donorhart leeft hij echter nog steeds. Uit dankbaarheid voor dit ‘tweede leven’ werkt Rogier met hart en ziel aan zijn missie: een definitieve oplossing voor hart- en vaatziekten. 


Wanneer het probleem in een hartcel zit, moet deze hartcel gerepareerd worden. Rogier is erin geslaagd om bloedcellen te veranderen in stamcellen; hiervan maakt hij vervolgens kloppende hartcellen. 

Dit is een zeer innovatieve ontdekking waarbij gezocht wordt naar een oplossing op maat, in plaats van het bestrijden van de symptomen met medicatie. Ook zal er geen afstoting meer ontstaan na het teruggeven van de cellen omdat de nieuwe gezonde hartcellen worden gemaakt uit de eigen stamcellen. 

Hoe krijgen we via deze methode meer inzicht in de ziekten? Hoe vertalen we de behandeling naar de praktijk? En: kan één buisje bloed straks echt een leven teruggeven? 

Dr. Lotte Wieten
Immunoloog

Killercellen: de soldaat die kankercellen opruimt 

Je kunt ze zien als soldaten in je lichaam, die de ‘slechteriken’ uit de weg ruimen. De ‘slechteriken’ zijn in dit geval kankercellen. Killercellen zijn een belangrijk onderdeel van ons immuunsysteem, dat voorkomt dat we ziek worden. Maar soms weten kankercellen deze killercellen te omzeilen. Onderzoekers in het Maastricht UMC+ maken daarom in het laboratorium extra sterke killercellen. Het doel is ze in de toekomst aan patiënten te geven bij wie de eigen killercellen niet goed werken. Zo kan de behandeling van eerst beenmerg- en borstkanker, maar later ook andere kankervormen, verbeterd worden. 

Night of Science | april 2022
Thema: Gender en gezondheid


Prof. dr. Frans Verhey 
Hoofd van Alzheimer Centrum Limburg 


Waarom krijgen vrouwen vaker dementie dan mannen? 

Dementie treft vrouwen twee keer vaker dan mannen. Daarnaast wordt de mantelzorg in 70% van de gevallen door vrouwen verleend en ook in de zorg werken veel meer vrouwen dan mannen. Als vrouw krijg je bijna zeker te maken met dementie. 1 op de 3 vrouwen krijgt de ziekte en de kans is groot dat je in je leven voor iemand met dementie zorgt. Prof. dr. Frans Verhey, ouderpsychiater en hoofd van Alzheimer Centrum Limburg neemt u mee in de fascinerende werking van de hersenen bij mannen en vrouwen.

Dr. Vanessa van Empel
Cardioloog

Is hartfalen of een hartinfarct bij vrouwen anders dan bij mannen? 

In Nederland sterven er elke dag 56 vrouwen aan hart- en vaatziekten. Symptomen kunnen zich bij vrouwen anders voordoen dan bij mannen, waardoor hartproblemen bij vrouwen soms niet worden herkend. Daarom zet het Maastricht UMC+ zich in om aandacht te vragen voor het vrouwenhart en de genderverschillen op het gebied van hart- en vaatziekten.Cardioloog dr. Vanessa van Empel doet onderzoek naar de vrouwelijke vorm van hartfalen; diastolisch hartfalen, ook wel een ‘stijf hart’ genoemd. Het probleem zit dan in de kleine bloedvaatjes die moeilijker in beeld te brengen zijn. Er is nog geen genezing mogelijk en juist daarom vindt van Empel het belangrijk dat de diagnose sneller gesteld kan worden zodat de behandeling kan worden afgestemd op de behoefte van de vrouw. 

 

Prof. dr. Marjolein Smidt 
Oncologisch chirurg

Een scan in plaats van een operatie bij borstkanker 

Als je borstkanker blijkt te hebben, is de eerstvolgende vraag: zijn er ook uitzaaiingen? Om dat te kunnen zeggen, wordt de okselklier verwijderd: de ‘schildwachtklieroperatie’. Helaas houden veel vrouwen langdurige klachten over aan deze ingreep. Terwijl na acht van de tien operaties blijkt, dat de lymfeklieren schoon zijn. Daar moet toch iets op te verzinnen zijn, dacht een groep Maastrichtse onderzoekers o.l.v. Prof. dr. Marjolein Smidt oncologisch chirurg. Als enige in de wereld kijken zij of de schildwachtklieroperatie vervangen kan worden door een PET-MRI-scan. 

Zoals alle grote dingen zijn ook wij klein begonnen. We waren een paar vrienden met mooie ideeën en gingen van start. En dat heeft tot iets moois geleid!

Helaas kon Prof. dr. Marjolein deze avond niet aanwezig zijn. Dr. Thiemo van Nijnatten heeft haar vervangen.